Veel organisaties besteden veel tijd aan risicomanagement. Er worden beleidsdocumenten geschreven, risicoregisters bijgehouden, heatmaps gemaakt en uitgebreide rapportages opgesteld. Maar leidt dat ook tot betere besluiten?
Dat is de centrale boodschap van een inspirerende LinkedIn-post van Elina Moshkovich. Zij maakt daarin een duidelijk onderscheid tussen ‘Risk Theatre’ en ‘Effective Risk Management’.
Wanneer wordt risicomanagement theater?
Risicotheater ontstaat wanneer de nadruk ligt op het proces in plaats van op het resultaat. Denk aan:
- Dikke beleidsdocumenten die niemand leest;
- Risicoregisters met honderden risico’s;
- Uitgebreide risico-analyses (RCSA’s) zonder duidelijke eigenaar;
- Kleurrijke heatmaps die weinig inzicht geven;
- Managementrapportages van tientallen pagina’s.
Alles lijkt goed georganiseerd, maar de vraag blijft: welke beslissing is hierdoor beter geworden?
Effectief risicomanagement
Goed risicomanagement begint niet bij risico’s, maar bij de doelstellingen van de organisatie of het project. Alleen onzekerheden die het behalen van die doelstellingen kunnen beïnvloeden verdienen bestuurlijke aandacht.
Dat sluit naadloos aan bij de definitie van een risico volgens ISO31000: “Risico is het effect van onzekerheid op doelstellingen.”
Een goed risicoregister is daarom niet zo groot mogelijk, maar zo relevant mogelijk. Het bevat alleen de risico’s waarover het management daadwerkelijk een besluit moet nemen.
De rol van de risicomanager
Een risicomanager is geen beheerder van een risicoregister, maar een adviseur die bestuurders helpt betere keuzes te maken. Dat betekent:
- Kritische vragen stellen;
- Aannames toetsen;
- Onzekerheden inzichtelijk maken;
- Het gesprek over risico’s faciliteren.
De echte toegevoegde waarde ontstaat niet door méér rapportages, maar door het faciliteren van betere besluitvorming.
Conclusie
De waarde van risicomanagement wordt niet bepaald door de hoeveelheid documenten, risico’s of dashboards die worden geproduceerd. Zij wordt bepaald door de vraag of het management dankzij risicomanagement betere besluiten neemt.
Dat is precies de kern van de boodschap van Elina Moshkovich. Risicomanagement is geen administratief proces, maar een managementinstrument dat organisaties helpt hun doelstellingen met meer vertrouwen te realiseren.
Bron en inspiratie: LinkedIn-post van Elina Moshkovich, “Risk Theatre vs Effective Risk Management”.
Aanvullend
In het artikel “Risicomanagement begint bij de context en de doelstellingen” wordt de relatie gelegd tussen de context, de doelstellingen en de risico’s. Goed opdrachtgeverschap verbindt deze drie elementen tot één samenhangend geheel. Klik hier voor dat artikel.
In het artikel “Kwaliteit van projectdoelstellingen” wordt beschreven dat de volwassenheid van risicomanagement binnen projecten wordt niet bepaald door de kwaliteit van het risicoregister, maar door de kwaliteit van de projectdoelstellingen. Klik hier voor dat artikel.
In het artikel “Een goed projectrisico begint met een goede formulering” wordt beschreven waarom een risico is geen probleem dat moet worden geregistreerd, maar een onzekerheid die inzicht geeft in waar een project kwetsbaar is. Door risico’s scherp te formuleren in relatie tot doelstellingen ontstaat de mogelijkheid om vooruit te kijken, betere besluiten te nemen en verrassingen te voorkomen. Klik hier voor dat artikel.
In het artikel “Niet alles is een projectrisico” is beschreven waarom effectief projectrisicomanagement begint niet alleen met goed geformuleerde projectdoelstellingen, maar ook met een scherp onderscheid tussen wat wél géén projectrisico is. Klik hier voor dat artikel.
In het artikel “Help, m’n bouwkuip loopt vol met water” is beschreven waarom die situatie niet als risico benoemd kan worden. Klik hier voor dat artikel.